Anahtar özellikler:

• Yıllık influenza epidemilerinde populasyonun %5-15’i üst solunum yolu infeksiyonlarından etkilenir. Yatarak tedavi görme gereksinimi ve ölümler, çoğunlukla, yaşlıların ve kronik hastalığı olanların içinde bulunduğu yüksek risk gruplarında görülür. Kesin rakamlar verilemese de, bu epidemilerin, dünyada, her sene 3 ile 5 milyon ciddi hastalık olgusu ve 250000 ile 500000 arası ölüm ile sonuçlandığı bilinmektedir; 
• İnfluenza 3 tip virüsle görülür: A,B ve C
• İnfluenza, özgül olmayan belirtilerden oluşur ve özellikle bir yaş altı çocuklarda ve 65 ve üstü yaş yetişkinlerde komplikasyonlara  neden olabilir;
• İnfluenzaya karşı en iyi önlem grip aşısı olmaktır. Aşılar, influenzaya bağlı ölümleri %80 oranında, hastanede yatarak tedavi görme gereksinimini ise  %50 oranında azaltmaktadır.                                  

Virüslerin üç antijenik tipi içinde, B ve C antijenik tipinin sadece insanlarda hastalık oluşturduğu, A tipinin ise hem insanlarda hem de ördek,kaz,hindi,tavuk gibi kanatlılarda, domuzlarda, atlarda ve diğer hayvanlarda görülebildiği bilinmektedir. Sadece A anijenik tipi pandemilere sebep olmaktadır. 20. yüzyılda,ilk ikisi 1918-1919, 1957 tarihlerinde ve sonuncusu da 1968’de olmak üzere üç büyük pandemi görülmüştür:

Grip Belirtileri özgül olmayan belirtilerdir, ancak zaman zaman solunum infeksiyonları, kronik akciğer sorunları, kalp hastalıkları, böbrek disfonksiyonu ve metabolik bozukluklar gibi ciddi komplikasyonlara da yol açabilmektedir.

Aşılamanın, gribe karşı en iyi koruyucu önlem olduğu düşünülmektedir. Bundan dolayı her sene, grip mevsimi öncesi aşılama önerilmektedir. Aşılamanın, gribe karşı en iyi koruyucu önlem olduğu düşünülmektedir. İstenmeyen yan etkileri azdır. Antikorlar, aşılamadan ortalama iki hafta sonra ortaya çıkar ve sonraki birkaç ay etkinliğini devam ettirir.
Grip ile savaşmak : ve gribi önlemek amacıyla üç anti-viral ilaç bulunmaktadır: Amantadine (mantadix), zanamivir (relenza) ve oseltamavir (tamiflu). Bu ilaçlar aşılamaya alternatif değildir ancak birtakım olgularda tamamlayıcı tedavi olarak kullanılabilirler.

Kuş Gribi
Avian influenza, kuşları etkileyen bulaşıcı bir hastalıktır ve tüm dünyada görülmektedir. Uzmanlar, bütün kuşların bu infeksiyondan etkilendiklerini ancak bazı türlerin infeksiyona karşı diğerlerinden daha dirençli olduğunu düşünüyorlar.

Anahtar bilgi: 

• Kuşlarda 15 virus alt tipi bulunabilir.
• Şu ana kadar, bütün patojenik salgınlar A grubundan ve H5 ve H7 alttiplerinden meydana gelmiştir.
• Bütün kuş türleri içinde virusa en dirençli olan vahşi su kuşlarının (özellikle ördeklerin) virusun doğal rezervuarı olduğu düşünülmektedir.
• Ev kümes hayvanlarının ise infeksiyona özellikle yatkın olduğu ve hızlı yayılan ölümcül epidemilere neden olabileceği bilinmektedir.
• Epidemilerin başlamasında özellikle bu iki hayvan grubunun teması etkili olmaktadır.  

A tipi viruslar hem kuş gribinde hem de bildiğimiz gripte bulunmakta olup genetik olarak kararsız durumdadır ve sürekli mutasyon halindedir.  Bundan dolayı, konakçının (insan ya da hayvan) bağışıklık sistemine direnebilme durumuna iyi adapte olmuşlardır. Eğer iki influenza A tipi virusunun ve alttiplerinin genetik materyali, karışmak veya birleşmek suretiyle etkileşirse ana viruslardan farklı yeni bir virus alttipi ortaya çıkar. Hücrelere girme, bağlanma ve hücre içinde çoğalma yeteneklerinden dolayı epidemiyolojik olarak en önemli suşlardan biri olan H alttipi buna en iyi örnektir. N alttipi konakçı hücre içinde yeni oluşmuş virusu hücreden çıkarma işini yapar.

Virus, kuşlardan insanlara kolay bulaşmaz. Bulaşma, özellikle, kapalı alanlarda, infekte hayvanların solunum salgıları ya da dışkıları ile uzun süreli, tekrarlayan, doğrudan veya dolaylı temas sonucu hava yolu ile olur. 

Geçtiğimiz birkaç yıl içinde kümes hayvanları arasında görülen kuş gribi olguları bazen ciddi olabilen birkaç insan infeksiyon olgusuna yol açsa da, ciddi bir insandan insana geçiş olgusuna rastlanmamıştır.

• 1997 Hong Kong suşu: H5N1 alttipi: kuş gribi olarak nitelenen, 20 insanın infekte olduğu ve 7 kişinin öldüğü ilk durum. Bu hadise, Hong Kong kümes hayvanları arasında gelişen bir epidemi ile aynı zamana rastlamıştır ve canlı infekte hayvanlar ve infekte insanlar araında yakın temas sonucu ortaya çıkmıştır. Epidemi, üç gün içinde, bir buçuk milyon hayvanın itlaf edilmesi ile sona erdirilidi.
• 2003 Hollanda,H7N7 suşu: 80 kişi infekte oldu, 1 kişi öldü. İnfekte olanların hepsi de kümes hayvanları çiftliğinde çalışıyorlardı.
• 2004 November 2005 Asia (8 ülke), Suş H5N5: 132 kişi infekte oldu, 68 kişi öldü. Bu suşun hayvandan insana geçişi olduğu bilinmektedir.İnsandan insana geçişi gözlenmemiştir.   

İnfluenza virusu, insanlar arasında bir pandemi oluşturmadan önce hayvan türleri arasında dolaşır. Buna epizootik olgu denir. Sorumlu virus insanlar için çok bulaşıcı değildir.

Kural olarak, hayvan epidemisi, kuşları ve özellikle de evcil kümes hayvanlarını etkiler. Bundan dolayı, kuşlara yakın temasları bulunması nedeni ile,  kümes hayvanları ile ilgilenen çiftçiler viruslara maruz kalan tek gruptur ve bulaşma, solunum yolundan ziyade sindirim yolu ile oluşur. 

Eğer, aynı zamanda mevsimsel bir insan grip epidemisi gelişirse hayvan ve insandaki iki viral suş, genetik yapılarını değiştirerek yeni bir virus yapabilir. Bu durum nadirdir ancak her yüzyılda 3 veya 4 defa oluşmaktadır.Bu durumda, yeni oluşan virus son derece bulaşıcıdır ve ciddi morbidite ve mortalite ile sonuçlanacak durumlara yol açmaktadır. 

Özetlemek gerekirse, şu koşullar yerşne geldiği zaman bir pandemi ortaya çıkabilir:

1) Yeni bir influenza virus alttipi ortaya çıkarsa;
2) İnsanları infekte ederse; ve
3) Etkili olarak ve sürekli insandan insana yayılırsa.All prerequisites for the start of a pandemic of the H5N1 virus 

Devamlı ve etkili insandan insana geçiş dışında tüm bu koşullar H5N1 pandemisinde gerçekleşmiştir.

Vırus insanlara geçişini iki mekanizmayla gerçekleştirir. Birincisi genetik materyalin değiş tokuş yapıldığı ‘Reassortment’ yoluyla, ikincisi ise ‘Adaptif Mutasyon’ denilen, virusun insan hücrelerine bağlanmasını sağlayan mekanizma.

Araştırma: World Health Organization
ve Dr. Olivier Cha, Medical Director, Mondial Assistance Fransa, Kasım 2005

Pandemilere etkili aşılar henüz bulunmamaktadır.Aşılar her yıl mevsimsel influenzadan önce üretilir ancak pandemik influenzaya karşı koruyucu değildir. Birkaç ülkede H5N1’ e karşı aşı geliştirilmeye çalışılıyorsa da, hiçbiri henüz ticari üretim aşamasında değildir ve bir pandeminin başlamasından itibaren aylar sonrasına kadar aşı geliştirilmesi beklenilmemelidir. Şu anki global üretim kapasitesi bir pandemide dünya talebini karşılayacak düzeyde değildir.. 
Aşının pandemi yapan viruse tam etki edebilmesi için, yeni bir virus çıkana kadar ve pandemi bildiriminden sonraya kadar büyük çapta üretim yapılmayacaktır.

Araştırma: World Health Organization

Genel alarm seviyesi:
Dünya sağlık örgütü pandemi uyarı bildirimi için phase 3

• WHO etkilenen ülkelerde seyahat sınırlaması önermiyor;
• WHO H5N1’den etkilenen ülkelerde yolcuların taranmasını önermiyor;
• WHO bu ülkelere gidecek yolculara, aşılanmanın gerekli olmadığını hatırlatıyor; aşılanma H5N1 suşuna etkili değil, sadece insan gribine etkili. 

Etkilenmiş bölgelere seyahat edecek yolculara öneriler:

1) Kümes hayvanları pazarlarından, çiftliklerden, ornitolojik parklardan kaçının.
2) Yiyeceğin tamamının 70 derece C da pişirildiği durumlarda kümes hayvanı eti tüketebilirsiniz. Düzgün pişirilmiş ürünlerde virus rastlandığına dair kanıt bulunmamaktadır.
3) Kuş salgıları ve dışkısı ile kontamine olmuş nesneler ve yüzeyler ile temastan kaçının.
4) Etkilenen ülkelerden hayvan almaktan kaçının.
5) Ellerinizi sabun-su veya dezenfektan solusyonlarla yıkayın.
6) Et veya yumurta temelli ürünlerden iyi pişmemiş olanları tüketmekten kaçının.  

Salgın yaşayan ülkelerin vatandaşlarına öneriler:

• Özellikle itlaf operasyonlarında aşağıdaki önlemleri alın;
• H5N1 infeksiyonunun ilk belirtileri diğer sık görülen solunum yolu infeksiyonlarındakine benzer. Virusa maruz kalmış olma ihtimali olan insanlarda ateş olup olmadığına  ve solunum belirtilerine dikkat edin.
• Hastalık bulguları gösteren tüm vahşi hayvanlarla ve göçmen kuşlarla temastan kaçının.
• Kuş salgıları, dışkısı ile kontamine olmuş nesneler ve yüzeyler ile temastan kaçının.
• Hastalık kapma riski, itlaf, kesim ve pişirme sırasında en yüksektir.

Göçmen kuşların yolları üzerinde kalan ülke yetkilileri, evcil ve vahşi hayvanlardaki belirtilere karşı uyanık olmalıdır.Yeni gelişmeler, bazı göçmen kuşların, doğrudan H5N1 virusunun patojenik tipini salgılamakta olduğunu göstermektedir. 

Kümes hayvanları çiftliklerinde alınması gereken önlemler

Eğer Kümes hayvanları çiftliklerinde epidemi olursa eradikasyon için alınacak önlemler:

• Tüm kontamine hayvanlar karantina altına alınır;
• Tüm infekte ya da potansiyel olarak vırusa maruz kaldığı düşünülen hayvanlar itlaf edilir;
• Çiftlikler arasında ulaşım sıkı biçimde denetlenir
• Kuşlarla temasta olan hayvanlar  aşılanır (gen değişimini engellemek için)
• İtlaf personeli koruyucu ekipman giyer ve antiviral koruyucular kullanırlar;
• Herhangi bir şüpheli olgu durumunda hızlı epidemiyolojik çalışmalar yapılır;
• Dünya Sağlık Örgütü’n konuyla ilgili yeni önerileri okunur ; seyahat esnasında etkili olabilecek H5N1 kuş gribi; ve
• Referans labaratuarlar desteklenir.

• Anti-viral ilaç: Virus replikasyonunu önleyen ve yüzey proteinleri üzerinden etki eden bir moleküldür. Pazarda şu anda 3 molekül mevcut. Oseltamavir (tamiflu): Bu ilaç koruyucu amaçla kullanıldığı gibi hasta kişilere verildiğinde de etkili olmaktadır. Belirtilerin görülmeye başlamasından sonraki lk birkaç saat içinde verilmesi durumunda etkilidir. Belirtilerin başlamasından itibaren  48 saat geçtikten  sonra verilmesi durumunda  ise neredeyse hiç etkili olmadığı görülmüştür.
• Endemi:  Bir bölgede veya toplumda belirli bir hastalığın mutat olarak devamlı veya peiyodik şekilde görülmesi.
• Epidemi: Daha önce toplumu etkilemeyen veya  sadece endemik olarak görülen bulaşıcı bir hastalığın, ani şekilde ortaya çıkması ve yayılması anlamına gelen terimdir.
• Epidemiyoloji: Özellikle koryucu tıp ve halk sağlığı uzmanları tarafından kullanılan bir terim olup, insan gruplarında ve populasyonlarda değişik hastalık veya sağlık durumlarının etkenlerini, bunların dağılımlarını, ortaya çıkışlarını inceleyen bilim dalıdır.
• Epizooti: Bir bölge veya coğrafik alanda, büyük sayıda aynı veya değişik türdeki hayvanları etkileyen hastalık.
• Grip sendromu: Bir insanın grip olduğunu düşündüren bulgulara  grip sendromu denir.
• İnfeksiyöz (bulaşıcı) sendrom: Etkenin bir mikrop olduğunu düşündüren bulgular grubuna denir.
• Morbidite: Hastalık durumu.
• Morbidite oranı: Bir populasyonda, belirli bir zamanda görülen hastalıkların tümü ve hasta insan sayısıdır.
• Mortalite: aynı hastalık sonucu olan ölümleri ifade eder.
• Mortalite oranı: Bir populasyonda aynı hastalık sonucu olan toplam ölüm sayısını ifade eder.
• Pandemi: Bir kıtanın tamamını etkileyen, hatta tüm insan ırkını etkileyen epidemi.
• Serolojik test: Vücudumuzun bağışıklık sistemi tarafından, hastalık yapıcı ajanlara karşı üretilen antikorları tespit eden testlerdir. Pozitif seroloji testi, bir kişinin grip virusuyla karşılaşmış olduğunu kanında vırusa karşı antikor oluştuğunu ve buna bağlı olarak da vücudunda bağışıklık oluştuğunu gösterir.
• Belirti: herhangi bir klinik gösterge. Örneğin ateş.
• Sendrom:  Herhangi bir klinik durumu yaratan belirtiler bütünü.